ortopedi-travmatoloji-ortopedivetravmatoloji-aybarstekcan-meniskus-yirtiklari

Ön Çapraz Bağ Yaralanmaları

Ön Çapraz Bağ , diz içinde üstteki kemikten(femur) alttaki kemiğe(tibia) arkadan öne ve dıştan içe doğru uzanan yaklaşık 31-38mm’lik bir bağdır.

Ön Çapraz Bağ Fonksiyonu Nedir?

Dizin dışa-içe doğru kaymasını engeller, dıştan ve içten gelen kuvvetlere karşı koyar, ani durmada dizin öne gitmesini engeller. Aynı zamanda ön çapraz bağ derin duyu lifleri taşır. Dize farklı yönlerden kuvvet geldiğinde bunu hissedilerek dengeleme imkanı verir.

Ön Çapraz Bağ Hangi Mekanizmalar ile Kopar?

Genellikle kontak sporlar sırasında ve ayak sabit iken dışa dönme hareketi sırasında yaralanır. Yada diz bükük iken gelen darbeler sonucunda oluşur. Spor yaralanmaları dışında trafik kazası yada yüksekten düşme gibi travmalar ile de oluşabilir. Bireysel yapılan sporlar içinde ise en sık olarak kayak esnasında yaralanır.

Belirtileri Nelerdir?

Yaralanma sırasında ses duyulabilir. Şiddetli şişlik eşlik eder.Hareketler kısıtlı ve ağrılıdır. Diz içindeki sıvı kan içerikli sıvıdır. Spor musabakası sırasında oldu ise hasta musabakaya devam edemez. Akut evre geçtikten sonra dizde boşalma ve güvensizlik hissi duyulur. Yaralanma esnasında menisküs yırtıkları ve kıkırdak yaralanmaları eşlik edebilir.

Tanı Nasıl Konur?

Yaralanmanın yeni olduğu dizlerde tanıyı koymak şişlik ve ağrının fazla olması nedeniyle zordur. Bu nedenle gerekli tedavileri yaptıktan yaklaşık 10 gün sonra tekrar muayene etmek gerekebilir. Yaralanmanın oluş mekanizması ve fizik muayene büyük oranda tanının konulmasını sağlar. Direk grafi yaralanma sırasında kırığın olup olmadığı araştırılır. MR ile birlikte bağın durumu ve ek yaralanmaların olup olmadığı araştırılır.

Tedavi Nasıl Gerçekleştirilir?

Öncelikle bilinmesi gereken bu bağın kendiliğinden iyileşemeyeceğidir. Tedavisi mutlaka cerrahidir. Cerrahi esnada bu bağ onarılarak uç uca dikilmez. Alttaki ve üstteki kemiğe uygun tüneller açılarak bağ yerine geçecek tendon bağın orjinal yerleşimine uygun olacak biçimde yerleştirilip sabitlenir. Bağ yerine geçecek olan tendon hastanın vücüdundan alınabileceği gibi insan kaynaklı (kadavradan alınan) tendon da kullanılabilir. Bu tendon dizin iç yanından alınabileceği gibi dizin ön tarafından hazırlanan kemikli bir parça da kullanılabilir. Tedavide kullanılan tendonun tipine ve bu tendonun tespitinde kullanılan materyallere göre cerrahi tipler değişmektedir. Her yöntemin birbirine üstünlüğü bulunmaktadır. Hastaya göre seçim yapılır.

Hangi Hastaya Cerrahi işlem Önerilir?

Hasta sedanter yaşayan ve spor yapma amacı bulunmayan bir hasta ise diz çevresi kaslar güçlendirilerek ön çapraz bağa olan ihtiyaç azaltılır. Böylece hasta normal hayatına döner. Hasta kontak sporlar dediğimiz futbol, basketbol,tenis gibi sporlar yapamaz fakat düz koşu yapabilir.

Eğer hasta spor yapmak istiyor ise yada profesyonel olarak spor yapıyor ise hastaya mutlaka cerrahi önerilmelidir. Ön çapraz bağı olmayan hasta spor yapmaya devam ederse dizinde yeni yaralanmaların olması yüksek ihtimaldir.

Ameliyatın Hedefi Nedir?

Ön çapraz bağ haricinde başka bir yaralanma varsa bunların tedavisi yapılır. Hastadaki güvensizlik hissinin ve buna bağlı olan ağrının giderilmesi sağlanır. Hedef hastanın tekrar spora dönmesidir.

Ameliyat Sonrası Dönem Nasıldır?

Hastanede kalış süresi 2-4 gün arasındadır. Hastaya 90 dereceye kadar hareket imkanı hemen sağlanır. Bir dizlik kullanılabilir. 6 haftadan sonra tam yük vererek yürümesine izin verilir. Düz koşuya 3. ayda başlanırken spora dönüş 6 aydır. Rehabilitasyon program hastaya, kullanılan tendon ve tesbit materyallerine göre değişiklik gösterebilir.