Aybars Tekcan, Ortopedi, Ortopedi Ve Travmatoloji, OrtopediVeTravmatoloji

Omuz Cerrahisinde Artroskopi

Omuz Artroskopi yöntemi; ortopedik cerrahilerın eklemi görme, tanı koyma ve tedavi etmek için kullandıkları bir cerrahi yöntemi genel adıdır. Artroskopinin anlamı eklemi gözlemektir. Toplumumuzda eklemlerin kapalı ameliyat olarak biliniyor.             Ekleme küçük kesiler vasıtası ile ulaşılır. Buradan gönderilen kamera yardımıyla görüntü monitöre aktarılır. Cerrah eklemi ayrıntılı şekilde görür. Bu ameliyatlar için özel üretilmiş küçük ve ince aletler diğer kesi yerlerinden ekleme gönderilerek cerrahi işlem yapılır. Küçük kesiler kullanılarak yapıldığından, eklem açılmadığından hastalar normal hayatlarına daha kısa sürede dönerler.  Her geçen yıl yeni aletler kullanıma girdiğinden teknolojik gelişmelere açık bir ameliyat şeklidir.

Omuz Anatomisi Nasıldır?

Omuz eklemi vücudumuzun en fazla hareket imkanı olan eklemdir. Bu nedenle yapısı oldukça karmaşıktır. Omuz eklemi 3 kemikten oluşur: kolumuzdaki kemikte (humerus) olan baş kısmı, karısında bulunan yuva kısmı (scapula) ve köprücük kemiği(kavikula).
Labrum; yuva kısmını çepeçevre saran sert bir kıkırdak yapıdır. Omuzun çıkmasını önler. Genellikle omuz çıkıklarında zedelenen yapı bu yapıdır.
Eklem kapsülü; eklem çevresinde esnek bağ doku uzantıları ile çevrilidir. Hem esnekliği sağlar hem de çıkmayı engeller.
Rotator kılıf; 4 adet kastan oluşur ve farklı yönlerdeki hareketleri meydana getirir. Bu kas grubu kol kemiğindeki baş kısmı örter ve baş kısmın eklemin merkezinde durmasını sağlar. Yırtıldığı zaman ağrı ve fonksiyon kaybı görülür.
Bursa; rotator kılıf ile üzerindeki kemik(acromion) arasındaki dokudur. Rotator kılıfın hareketlerinde kayganlık yaratır. Tekrarlayan hareketler ile enflamasyon gelişerek kasın sıkışmasında rol oynar.

Omuz Artroskopi Yöntemi Ne Zaman Önerilir?

Omuz ekleminde ağrı ve fonksiyon kaybı olduğunda öncelikle ameliyat dışı yöntemler ile tedavi edilmeye çalışılır. Eğer ameliyat dışı yöntemler başarısız olur ise omuz artroskopisi önerilebilir. Ameliyat dışı yöntemler arasında ilaç kullanımı, soğuk uygulama, fizik tedavi ve omuz içine yapılan enjeksiyonlar bulunmaktadır. Darbe sonucu yaralanma, aşırı kullanım, yaşa bağlı aşınma ve yırtılma gibi nedenlerle oluşan çok fazla omuz sorunu bulunmaktadır.  Omuz artroskopisi ile yıpranmış yada yaralanmış olan labrum, eklem kapsülü, rotator kılıf sorunları tamir edilebilir.

En sık Omuz Artroskopi Yöntemi Yapılma Nedenleri Nelerdir?

  • Rotator kılıf yırtılması
  • Labrum doku yırtılması
  • Tekrarlayan omuz çıkıkları
  • Omuz sıkışması
  • Eklem içi serbest cisim varlığı

Omuz Artrokopi Yöntemi Öncesi Neler Yapılır?

Hasta ameliyat olamaya karar verdikten sonra doktor ile birlikte ameliyat gününe karar verilir. Öncelikle kan tetkikleri , kalp grafisi ve gerekir ise akciğer röntgeni çekilir. Anestezi uzmanı hastayı değerlendirir. Ameliyata engel durumu yok ise cerrahi planlanır. Hastanın mevcut bir hastalığı varsa bilinmesi gerekir. Ciddi riskler olduğunda cerrahi yerine ameliyat dışı yöntemler tercih edilir.                 Omuz artroskopisi için iki farklı anestezi yöntemi bulunmaktadır. Sinir bloğu yapılarak kol uyuşturulabilir yada genel anestezi ile hasta uyutulabilir. Genellikle bu ameliyatlarda genel anestezi tercih ediyoruz.

Omuz Artroskopi Yöntemi Sırasında Neler Yapılır?

Hasta şezlong pozisyonunda yada yan yatar pozisyonda hazırlanır. İki yöntemin de avantajları vardır. Ben şezlong pozisyonunda bu ameliyatları gerçekleştiriyorum. Öncelikle eklem arkasından yapılan standart giriş kesisi ile eklem gözlenir. Eklem içi sıvı ile doldurulur. Eklem gözlenir ve muayene edilir.  Diğer giriş kesileri sonrasında yapılır ve buradan tutucu, makas, motorize aletleri ekleme ulaşması sağlanır. Genellikle kas veya bağlar kemiğe tutunduğu yerden ayrılır ve yırtılır. Bu yapıların onarımında özel çapalı dikişler kullanılır. Çapa kısmı kemiğe yerleştirilir. Arkasındaki güçlü iplikler ile onarım sağlanır.

Omuz Artroskopi Yöntemi Sonrasında Nasıl Takip Edilir?

Hastanın kolu ameliyathaneden çıkışta kol askısına alınır ve hasta geceyi hastanede geçirir.  Ağrı kontrolu sağlanır. Ertesi gün hasta taburcu edilir. Yapılan işleme göre hareketler gösterilir. 1 hafta boyunca ağrıya bağlı şikayetler olabilir. Yapılan cerrahinin boyutuna göre uzaya da bilir. Bu sürede soğuk uygulama ağrıyı ve şişliği azaltmada çok faydası olacaktır. Her ne kadar kesiler küçük olsa da iyileşme hastalar sürecektir. Bu sürede kesi yerleri ıslatılmadan banyo yapılabilir. Yaralar 10-14 gün arasında iyileşmiş olacaktır.

Omuz artroskopi Yöntemi Sonrasında Fizik Tedavi Gerekli midir?

Rehabilitasyon çok önemli, bir rol oynuyor. Hastalara gerekli hareketleri yapması söylenerek fizik tedavi ihtiyaçlarını en aza indirgemeye çalışıyoruz. Bazı cerrahiler sonrasında hareketleri fizyoterapist eşliğinde yapılması gerebilir. Omuz etrafındaki kasları güçlendirmek , eklem hareketlerini arttırmak günlük hayata geri dönüşünü sağlamak için gereklidir.

Omuz Artroskopi Yöntemi Sonrasında Ciddi Bir Sorun Görülebilir mi?

Omuz artroskopisi ile ciddi bir sorun görmüyoruz. Nadir de olsa görülebilen komplikasyonlar arasında eklem enfeksiyonu, eklem içi kanama ve damar-sinir yaralanmasıdır. Bu sorunlar da tedavi edilebilir.

Omuz Artroskopi Yöntemi  Uzun Dönem Sonuçları Nasıldır?

Bu durum hastalığın ne olduğuna ve yapılan ameliyata bağlıdır. Eğer küçük bir yırtık mevcut ise iyileşme sürece kısadır. Fakat hastalık uzun süreden beri varsa ve yapılan işlem büyük ise uzun süre alacaktır. Kesiler küçük ama yapılan işlem büyük olabilir. Onarım yapıldığında bir iyileşme oluşması beklenir. İyileşme kalitesi kişiye göre farklılık gösterebilmektedir.