ortopedi-travmatoloji-ortopedivetravmatoloji-aybarstekcan-meniskus-yirtiklari

Diz Önü Ağrısı (Patellofemoral Ağrı)

Patellofemoral Ağrı veya diz önü ağrısı ,diz ağrısı ile gelen hastalarda görülen en sık nedenler arasındadır. Diz önü ağrısı çok geniş bir hastalık grubunu kapsamaktadır. Diz kapağı kemiğinin altındaki eklemde uyumsuzluk ve sonucunda oluşan kıkırdak sorunlarını(patellar kondromalazi) kapsar.

Diz Önü Ağrısı (Patellofemoral Ağrı) kimlerde oluşur?

Genellikle koşucularda ve zıplama gerektiren(basketbol gibi) sporları yapanlarda görülmesine rağmen spor yapmayan kişilerde de görülebilmektedir.

Diz Önü Ağrısı (Patellofemoral Ağrı) nasıl bulgu verir?

Özellikle dizin bükülmüş vaziyette uzun süreli kaldığı hareketler (araç kullanma, toplu taşımada uzun süreli oturma, ayak üzerine uzun süreli oturma gibi…) ile hastaların diz önünde ağrısı oluşur. Kişi dizini uzatmak yada ayağa kalkarak dolaşmak ister. Bazı kişilerde bacak bacak üzerine atarak oturma sırasında da ağrı oluşabilir. Hastalar yere çömelip kalkma ve merdiven inip çıkma hareketleri sırasında zorlanırlar.

Diz Önü Ağrısı (Patellofemoral Ağrı) neden oluşur?

Diz kapağı kemiğinin altında bulunan eklemin uyumunu ve dizilimini bozan faktörler nedeniyle kıkırdak sorunları oluşur. Bu faktörler kişinin doğuştan getirdiği sorunlardır. (Şekil 1)

ortopedi-travmatoloji-ortopedivetravmatoloji-aybarstekcan-meniskus-yirtiklari

Şekil 1: Patellanın femur kemiği ile yaptığı eklem

Diz Önü Ağrısı (Patellofemoral Ağrı) hangi anatomik sorunlarda ortaya çıkar?

Diz kapağı kemiğinin yerleşimini yukarı bağlantısı (quadriceps tendonu), alt bağlantısı (patellar tendon) ve her iki yanındaki bağlar (lateral ve medial retinakulum) sağlar. Diğer bir faktör de uyluk kemiğindeki(femur) diz kapağı kemiğinin yuvasının şekli ve derinliğidir. Genellikle görülen dış yan bağın (lateral retinakulum) sıkı olması ve alttaki patellar tendonun daha dışa yapışıyor olmasıdır. Bu faktörlerdeki değişiklikler eklem uyumunu bozar ve kıkırdak harabiyetine yol açar. Ayaklarda bulunan düz tabanlık bile diz kapak kemik dizilimini bozabilir.

ortopedi-travmatoloji-ortopedivetravmatoloji-aybarstekcan-meniskus-yirtiklari

Şekil 2: patellaya etkiyen güçler

Diz Önü Ağrısı (Patellofemoral Ağrı) tanısı nasıl konur?

Hastanın şikayetlerini dinlemek ve ağrının nasıl oluştuğunu bilmek bizi tanıya doğru götürebilir. Etkin fizik muayene ile ağrının yeri, diz kapağının altından gelen sürtünme sesi ve diz kapağı kemiğinin yerleşimini bozan faktörlerin varlığı saptanabilir. Diz kapağı kemiğinin yerleşimini gösteren röntgen filmleri ve kıkırdak yıpranmasını gösteren MR görüntülerinin tanıda değeri büyüktür. Gerekli durumlarda tomografi ve tüm bacağın dizilimini gösteren özel röntgenler kullanılabilir.

Diz Önü Ağrısı (Patellofemoral Ağrı) nasıl tedavi edilir?

Öncelikle tedaviye kas gücünü arttırılması, bu hastalığı kötüleştiren hareketlerin yapılmaması ve kıkırdakları destekleyen ilaçların kullanımı ile başlanır. Şiddetli ağrısı bulunan hastalara kısa süreli anti enflamatuar ilaçlar kullanılabilir. Eğer gerekli ise tabanlık da tedaviye eklenmelidir. 3 ay uygulanmasına rağmen şikayetleri devam eden hastalara diz içi enjeksiyonlar uygulanabilir. Diz içi enjeksiyonlar uzun sürelerden beri kullandığımız hyaluronik asit yada PRP enjeksiyonu olabilir. Bu tedavilerden yarar görmeyen hastaya cerrahi önerilir.

Diz Önü Ağrısı (Patellofemoral Ağrı) olan hastalarda cerrahi yöntemler nelerdir?

Diz kapağı kemiğinin dizilimini ve uyumunu bozan faktörler tesbit edildikten sonra düzeltilir. Bazen coklu sorunlar vardır ve bunların hepsini düzeltmek mümkün olmayabilir yada daha ağrılı bir eklem yaratabilir.

Genellikle yapılan cerrahiler:

⦁ Dış bağ gerginliğinin gevşetilmesi (lateral retinaküler gevşetme):Bu cerrahi kapalı (artroskopik) olarak yapılır. Hastaya hemen yük verilmeye ve harekete başlanır.

⦁ Debritman: yıpranan kıkırdak dokunun temizlenmesi kapalı(artroskopik) olarak yapılır.
⦁ Alt tendon yapışma yerinin kaydırılması(tibial tüberkül transferi): Açık yapılan bir cerrahidir. Kemik iyileşmesi beklenir.

Diz Önü Ağrısı (Patellofemoral Ağrı) olan hastalarda cerrahi sonrası rehabilitasyona gerek var mıdır?

Yapılan işleme göre rahabilitasyon değişir. Sadece gevşetme yapılan hastalarda hemen yük verilir ve hareket başlanır. Kıkırdardak debridmanı ve yeniden kanlandırma yapılan hastalarda diz hareketi kademeli arttırılır ve dizlik ile yük verilebilir. Tendon kaydırılması yapıldığında kemik iyileşmesi beklenmelidir.

Diz Önü Ağrısı (Patellofemoral Ağrı) olan hastalarda cerrahi yapılmaz ise ne olur?

Hastanın giderek eklem kıkırdağı hasar görür ve tamamiyle erir. Bu durumda hastanın şikayetleri artacaktır. Kıkırdağın tamamiyle yok olduğu hastalar için geliştirilen metalik eklem yüzeyleri vardır fakat sonuçları çok iyi değildir.