Aybars Tekcan, Ortopedi, Ortopedi Ve Travmatoloji, OrtopediVeTravmatoloji

Ayak Başparmak Sertliği Nedir?

Yürürken ayak 1. Parmağının tarak kemiği ile yaptığı eklem en çok hareket eden eklemdir. Bu eklemde oluşan kireçleme hastalığı eklem hareketlerinin azalmasına neden olur. Bu nedenle sert başparmak (haluks rigitus) olarak bilinir.

Sert Ayak Başparmağı Nasıl Bulgu Verir?

Hastalar özellikle yürürken yada aktivite sırasında ağrı hisseder. Giderek bu ağrı ve hareket kısıtlı artar. Hastaların yürümesini zorlaştırır. Eklem giderek yukarı doğru kalkar ve eklemden ses gelebilir. Eklem etrafı kireçleme nedeniyle oluşan kemik çıkıntı nedeniyle genişler ve ayakkabı vurmasına neden olabilir.

Neden Oluşur?

Nedeni tam olarak bilinmiyor. Aşırı kullanım, bu ekleme daha önce gelmiş darbeler ve genetik altyapının rol oynadığı düşünülmektedir. Ayakta kireçlemenin en sık görüldüğü eklem bu eklemdir.

Tanısı Nasıl Konur?

Dikkatli yapılan fizik muayene ve röntgen bizi tanıya götürür. Bu hastalığın erken safhalarında sadece ağrı ve aşırı hareketler ile ağrı bulunur. Erken safhasında tanı koymak daha güçtür.

Tedavisi Nasıl Yapılır?

Erken evrelerde hastaların rahat ve geniş burunlu ayakkabı kullanmaları önerilir. Ağrıları çok arttığında ağrı kesici ilaçlar ve fizik tedavi kullanılabilir.

Cerrahi Tedavisi Nasıl Yapılır?

-Keliektomi: Orta evrelerde parmak hareketleri kemik çıkıntılar nedeniyle kısıtlanır. Bu kemik çıkıntıların alınması hastaları rahatlatır.

-Eklemin dondurulması (artrodez): İleri derecede şikayeti olan hastalarda uygulanan yöntemdir. Eklem hareketsiz bırakılır. Yürüyüşte önemli bir değişiklik olmaz.

-Serbest eklem haline getirme: Yıpranan yüzeyler alınır ve gevşek bir eklem oluşturulur. Çok tercih edilen bir yöntem değildir.

Eklem Protezi: Yıpranan yüzeyler alınır ve eklem yerine geçen metal yüzey takılarak tekrar hareketli ve ağrısız bir eklem haline getirilir. Yeni geliştirilen protezler ile oldukça başarılı sonuçlar alınmaktadır. Bu yöntemin uygulanması giderek artıyor.

Eklem Dondurma Cerrahi Sonrasında Hasta Nasıl Takip Edilir?

Hastalar ameliyat sonrasında koltuk değneği ile basmadan yürüyebilir. Bu ameliyat sonrası kemik iyileşmesi beklendiğinden hasta kontrole çağrılır ve iyileşmeye göre yönlendirilir.

Eklem Protezi Sonrası Hastalar Nasıl Takip Edilir?

Ameliyat sonrasındaki gün eklem hareketi başlanır ve koltuk değneği kullanmadan yarım yük vererek yürümesi önerilir. 1. Hafta sonrasında tam yük vererek yürümesine izin verilir.

Aybars Tekcan, Ortopedi, Ortopedi Ve Travmatoloji, OrtopediVeTravmatoloji
Aybars Tekcan, Ortopedi, Ortopedi Ve Travmatoloji, OrtopediVeTravmatoloji

Resim 1: 54 yaşında bayan hasta. sol ayak 1. parmak ağrısı ile başvurdu. Parmak hareketleri ileri derecede kısıtlı idi. (Kendi arşivimden)

Aybars Tekcan, Ortopedi, Ortopedi Ve Travmatoloji, OrtopediVeTravmatoloji
Aybars Tekcan, Ortopedi, Ortopedi Ve Travmatoloji, OrtopediVeTravmatoloji

Resim 2: Hastaya 1. parmak protez ameliyatı yapıldı. Hemen harekete başlandı ve yük vererek yürütüldü.